Zamek Królewski na Wawelu

Wawel 5
Kraków

Szczegóły Galeria zdjęć Lokalizacja
Ekspozycje i atrakcje
Zamek Królewski na Wawelu

Po pierwsze Wawel to wzgórze na Pomoście Krakowskim, w Krakowie, na lewym brzegu Wisły, na południe od miasta. Po drugie Wawel kojarzy się przede wszystkim z zabytkowymi budowlami, ze szczególnym uwzględnieniem katedry i zamku królewskiego. Pomimo tego, że Wawel już prawie 400 lat temu przestał być oficjalną rezydencją władców Rzeczypospolitej, wciąż jest miejscem szczególnym, które łączy kulturalnie i społecznie wszystkich Polaków i w którym historia przemawia żywymi faktami.

Codziennie Wawel odwiedzają tysiące turystów, którzy pragną na własne oczy zobaczyć jedno z najważniejszych centrów kultury i historii polskiej.

Na zamku zwiedzającym udostępnione są: reprezentacyjne komnaty królewskie – wystawa obejmuje znajdujące się na parterze pomieszczenia wielkorządcy zamku i komnaty na drugim piętrze, m.in. Salę Poselską, której strop ozdobiony jest rzeźbionymi głowami (tzw. głowami wawelskimi) i Salę Senatorską, prywatne apartamenty królewskie, skarbiec koronny, gdzie prezentowany jest m.in. miecz koronacyjny Szczerbiec, zbrojownię oraz wystawę Sztuka Wschodu.

W katedrze zaś zobaczyć można groby królewskie, Kryptę Wieszczów Narodowych oraz słynny dzwon Zygmunta, który bije podczas najważniejszych dla Polski wydarzeń. A także grób Pary Prezydenckiej Lecha i Marii Kaczyńskich.

Warto zajrzeć także do Muzeum Katedralne i obejrzeć jego zbiory.

Ponadto na wzgórzu Wawel Zaginiony znajduje się rezerwat archeologiczny z częściowo zrekonstruowaną Rotundą Najświętszej Marii Panny.

Dla turystów atrakcyjnym miejscem jest także Smocza Jama oraz niezwykle imponujące Ogrody Królewskie.

Rys historyczny
Wawel

to wapienna skała jurajska, dominująca w panoramie Krakowa. Ma wysokości około 228 m n.p.m. Uformowała się około 150 milionów lat temu. Wzgórze nad Wisłą miało od początku ogromne znaczenie. Wśród okolicznych wód i mokradeł było bezpiecznym miejscem dla osiedlającej się tu od epoki paleolitu ludności. Zapewne od VII stulecia n.e. byli to Słowianie.

W końcu pierwszego tysiąclecia n.e. Wawel zaczął pełnić funkcję ośrodka władzy politycznej. W IX wieku był głównym grodem plemienia Wiślan. Pierwszy historyczny władca Polski Mieszko I z rodu Piastów (około 965-992), jak również jego następcy: Bolesław Chrobry (992-1025) i Mieszko II (1025-1034) obrali Wawel na jedną ze swych siedzib. W tym okresie Wawel zaistniał również jako jeden z najważniejszych polskich ośrodków chrześcijaństwa. Na wzgórzu wzniesiono pierwsze przedromańskie i romańskie budowle sakralne. Wśród nich najważniejsza wydaje się być kamienna katedra, utworzona w 1000 roku. Znaczącym ośrodkiem polityczno-administracyjnym państwa stał się Wawel za panowania Kazimierza Odnowiciela (1034-1058).

W 1306 roku wkroczył na Wawel książę kujawski Władysław Łokietek (1306-1333). Tu, w krakowskiej katedrze w 1320 roku odbyła się jego koronacja. Warto zaznaczyć, że była pierwsza odnotowana historycznie koronacja polskiego władcy na Wawelskim Wzgórzu. W tym czasie, za sprawą Łokietka, rozpoczęto budowę trzeciej w tym miejscu, gotyckiej katedry, rozbudowano zamek, drewniano-ziemne fortyfikacje zastąpiono murowanymi. Po śmierci Łokietka jego ciało złożono w katedrze. Grób ten zapoczątkował nekropolię polskich władców i zwyczaj pochówku władców Polski w tym miejscu. Spoczęli tam także Prezydent Lech Kaczyński, ostatni prezydent RP wraz z małżonką, którzy tragicznie zginęli w katastrofie samolotu pod Smoleńskiem.

Ostatni z rodu Piastów, Kazimierz Wielki (1333-1370) doprowadził Wawel do niebywałej świetności.

Nie ujmując znaczenia innym budowlom, bezspornie najważniejszą budowla na Wawelu jest Zamek Królewski. Jego okres świetności przypisuje się Jadwidze z rodu węgierskich Andegawenów i jej małżeństwu z księciem litewskim Władysławem Jagiełłą (1386-1434). Wówczas na dworze królewskim zatrudniano obok miejscowych i zachodnioeuropejskich artystów, także malarzy ruskich. Potem za panowania Kazimierza Jagiellończyka (1447-1492) sylwetę wzgórza wzbogaciły m.in. wysokie ceglane baszty: Złodziejska, Sandomierska i Senatorska. Na dworze tego władcy działali pierwsi w Polsce humaniści, nauczyciele jego synów: historyk Jan Długosz i Włoch Filip Kallimach.

Renesans włoski wkroczył na Wawel na początku w. XVI. Król Aleksander (1501-1506) i jego brat Zygmunt I Stary (1506-1548) wznieśli na miejscu gotyckiej rezydencji nowy pałac. Budowę ukończończono około 1540 roku. Mecenat artystyczny Zygmunta zaznaczył się trwale również w katedrze, przez wzniesienie rodowej kaplicy, zwanej dziś Zygmuntowską, dziele florentczyka Bartłomieja Berrecciego oraz licznym fundacjom, m.in. wielkiego dzwonu nazwanego na cześć króla „Zygmunt”. W „złotym” okresie kultury polskiej Wawel stał się jednym z głównych w Europie ośrodków humanizmu. Swój znaczy wkład w wygląd Wawelu miał także Zygmunt III Waza (1587-1632). Po pożarze zamku w 1595 król odnowił spalone skrzydło budowli w stylu wczesnobarokowym. I w tym miejscu rola Wawelu zaczyna słabnąć. Dwór monarszy przeniósł się do Warszawy. To spowodowało powolne pogarszanie się kondycji zamku. Monarchowie w Krakowie pojawiali się już tylko okazjonalnie. Pozostał jednak miejscem koronacji i pochówków królów.

Po utracie przez Polskę niepodległości w 1795 wojska państw zaborczych: Rosji, Prus i Austrii kolejno okupowały Wawel. Ostatecznie znalazł się on w rękach Austriaków. Nowi gospodarze wprowadzili własne zmiany i przystosowali zamek oraz część innych budynków świeckich na lazaret wojskowy, a niektóre budynki, w tym także kościoły, wyburzono.

Na przełomie w. XIX i XX przeprowadzono gruntowne odnowienie katedry, a nieco później rozpoczęto wieloletnią, trwającą kilka dziesięcioleci, konserwację zamku królewskiego.

Po 1918 roku, w odrodzonej już Polsce, zamek pełnił funkcję reprezentacyjnej rezydencji głowy państwa oraz muzeum wnętrz historycznych. W okresie II wojny światowej na Wawelu mieszkał hitlerowski generalny gubernator Hans Frank. Cenniejsze eksponaty Polacy zdążyli zabezpieczyć i wywieźć do Kanady. Z amerykańskiego kontynentu do kraju powróciły dopiero w latach 1959-1961. Obecnie gospodarzami wzgórza są: Zamek Królewski na Wawelu – Państwowe Zbiory Sztuki oraz Zarząd Bazyliki Metropolitalnej na Wawelu.

Dni i godziny otwarcia
WSZYSTKIE EKSPOZYCJE ZAMKU SĄ ZAMKNIĘTE W DNIACH:
  • 1 STYCZNIA
  • WIELKANOC - SOBOTA I NIEDZIELA
  • 1 i 11 LISTOPADA
  • 24, 25 GRUDNIA

uwaga - w sezonie zimowym (1 XI-31 III) w poniedziałki wszystkie wystawy Zamku są zamknięte

 

Aby dodać opinię, musisz się zalogować lub zarejestruj nowe konto, jeśli go jeszcze nie posiadasz.

W pobliżu

Zaloguj się, aby dodać obiekt do Inteligentnego planera podróży
 

szukaj w tekście
Grupa:
Kategoria:
Województwo:
Miejscowość:

Twój obiekt w naszej bazie? Nic trudnego!

Wypełnij szybko i łatwo
formularz zgłoszeniowy!

Temperatura: 6.9°C Ciśnienie: 1015 hPa Wiatr: 29 km/h Wilgotność: 99 %
 
 
Portal turystyczny prezentujący atrakcje w Polsce serdecznie wita wszystkich miłośników aktywnej turystyki. Na naszych stronach prezentujemy Wam miejsca, w których aktywna turystyka dostępna jest dla każdego i w różnej formie: windsurfing, nurkowanie czy narty. Znajdziecie u nas także noclegi w Polsce, w miejscowościach takich jak np. Zakopane, Kraków, Gdańsk, Wrocław czy Sopot. Pokażemy Wam również gdzie warto odwiedzić spa&wellness....